Direkcija policije

Nacionalni kriminalističko-tehnički centar

Nacionalni kriminalističko-tehnički centar (NKTC) Uprave kriminalističke policije, u okviru svog delokruga rada vrši forenzička veštačenja i obezbeđuje  materijalne dokaze za potrebe krivično-procesnog sistema Republike Srbije.

Nacionalni kriminalističko-tehnički centar sprovodi  forenzička veštačenja   iz sledećih oblasti:

- DNK

- Opšte biologije

- Sudske medicine

- Trasologije

- Balistike

- Fizičke-hemije (droge, eksplozivi i dr.)

- Toksikologije

- Forenzičke psihologije i poligrafskih ispitivanja

- Daktiloskopije

- Dokumenata i rukopisa

- Forenzičke akustike

- Foto i video materijala

Nacionalni kriminalističko-tehnički centar postupa po zahtevima i naredbama organa koji vode postupak – organizacionih jedinica Direkcije policije MUP R. Srbije, Tužilaštava i Sudova na svim nivoima, kao i zahtevima drugih nadležnih državnih organa.

NKTC takođe vrši upravni, inspekcijski i  instruktivni  nadzor rada operativne kriminalističke tehnike područnih policijskih uprava. Organizuje, koordinira i neposredno učestvuje u radu ekipe za vršenje kompleksnih uviđaja i forenzičke obrade lica mesta teških krivičnih dela, u cilju obezbeđenja materijalnih tragova. Direktno sarađuje sa svim službama kriminilističke policije, koordinira radom kriminalističke tehnike tokom sprovođenja operativno-taktičkih i istražnih radnji, u cilju obezbeđenja materijalnih tragova.

Nacionalni kriminalističko-tehnički centar sarađuje  sa nadležnim tužilaštvima i sudovima,  neposredno učestvuje u radu ekipe za identifikaciju žrtava u masovnim nesrećama i elementarnim nepogodama i vrši trening i obuku službenika kriminalističke tehnike iz oblasti poslova forenzičke obrade lica mesta.  Ostvaruje saradnju sa relevantnim međunarodnim organizacijama u cilju usvajanja savremenih metoda rada i primene iskustava najboljih primera iz prakse u oblasti forenzičkih veštačenja i  forenzičke obrade lica mesta krivičnog dela.

Nacionalni kriminalističko-tehnički centar  Uprave kriminalističke policije  je prva akreditovana organizaciona jedinica MUP R. Srbije.

Nacionalni kriminalističko-tehnički centar  je   akreditovan u skladu sa zahtevima međunarodnog standarda  ISO /IEC 17025:2006 (ISO /IEC 17025:2005) od 28.08.2014. godine na osnovu čega mu je od strane Akreditacionog tela Srbije  izdat  Sertifikat o akreditaciji -  akreditacioni broj 01-413.

Nacionalni kriminalističko-tehnički centar  je punopravni  aktivni član Evropske Mreže Forenzičkih Instituta  „ENFSI“  i aktivno učestvuje u radu većine radnih grupa ove organizacije.

Istorijat kriminalističke tehnike u Srbiji

Krajem 19. i početkom 20. Veka u razvijenim zemljama stvaraju se specijalizovane ustanove koje se bave poslovima kriminalističke tehnike. U početku su u nekim evropskim državama ustanovljeni samo registracioni biroi kod prestoničkih policijskih uprava koji su postepeno pretvarani u velike naučno-sudske laboratorije u kojima su vršene kriminalističko-tehničke ekspertize. Dok mnoge evropske države nisu imale dobro uređene ustanove za identifikaciju i registraciju, u Srbiji je, u Beogradu, pri Ministarstvu unutrašnjih dela 1904. Godine osnovano Antropometrijsko-policijsko odeljenje.

Godine 1911. uvedena je daktiloskopska registracija krivaca po Vučetićevom sistemu i započeta su kriminalističko-tehnička veštačenja. Nakon Prvog svetskog rata antropometrijsko odeljenje u Beogradu je rekonstruisano u Tehničku policiju.

Tokom Prvog svetskog rata, nakon ulaska stranih vojnih snaga u Srbiju, pojavila se potreba za istraživanjem masovnih zločina koji su činili pripadnici austrougarske i bugarske vojske nad civilnim stanovništvom. S obzirom na to da u Ministarstvu unutrašnjih poslova Srbije nisu postojali uslovi za samostalno istraživanje i dokumentovanje ovih zločina, upućen je poziv dr Arčibaldu Rajsu koji dolazi u Srbiju 1914. godine. Rudolf Arčibald Rajs je u Lozani osnovao Institut za tehničku policiju i kriminalistiku, a ujedno je i osnivač Tehničke policije u Beogradu organizovane po primeru sličnih ustanova u svetu.

U međuratnom periodu u Srbiji, pored Rajsa, posebno su se istakli ruski emigranti  Sergej Tregubov i Aleksandar Andonovič. Tregubov je u Jugoslaviji godinama radio kao kriminalističko-tehnički ekspert u Tehničkoj policiji, dok je za vreme svog života u Rusiji osnovao nekoliko naučno-tehničkih laboratorija za sudske ekspertize. Aleksandar Andonovič je bio šef Tehničke policije i sa Tregubovim koautor prve stručne knjige o kriminalističkoj tehnici u domaćoj literaturi, objavljenoj 1935. godine pod naslovom „Kriminalna tehnika”.

Posle Drugog svetskog rata Tehnička policija je preimenovana u Biro za kriminalističku tehniku, a nedugo nakon toga prerasta u Kriminalističko-tehnički centar.

Na temeljima kriminalističke tehnike koje je postavio dr Arčibald Rajs sa svojim saradnicima, u Ministarstvu unutrašnjih poslova Republike Srbije danas postoji Nacionalni kriminalističko-tehnički centar koji pod okriljem Uprave kriminalističke policije (UKP) suštinski predstavlja referentnu ustanovu u zemlji za poslove kriminalističke tehnike.